Na wyniki badań krwi wpływają m.in. przygotowanie do badania (dieta, nawodnienie, post), stan organizmu (stres, choroba, aktywność fizyczna), przyjmowane leki, suplementy i używki (alkohol, papierosy). W celu uzyskania wiarygodnych wyników należy przestrzegać zaleceń lekarza lub laboratorium, wybierając się na badania laboratoryjne należy się do nich odpowiednio przygotować, by uzyskane wyniki były jak najbardziej wiarygodne i poprawne.
Pobranie materiału
- Przed badaniem należy poinformować personel medyczny o ewentualnych chorobach zakaźnych (WZW, HIV).
- Wszystkie spożywane posiłki w ciągu dnia mają wpływ na wyniki badań laboratoryjnych, dlatego najlepiej badania wykonywać na czczo, najpóźniej do godziny 10:30. Dodatkowo w przypadku takich badań jak poziom glukozy, cholesterolu, trójglicerydów, w dniu poprzedzającym dzień badania należy powstrzymać się od jedzenia tłustych i słodkich potraw i napojów, a także picia alkoholu, a od ostatniego posiłku przed badaniem musi minąć minimum 12 godzin.
- Przy badaniu krzywej cukrowej / krzywej insulinowej konieczne jest zarezerwowanie sobie co najmniej 2 godzin na czas badania, podczas którego nie można opuszczać terenu laboratorium oraz zakupienie (w laboratorium lub aptece) glukozy 75 g lub innej, zgodnej z zaleceniem lekarza.
- Przygotowanie do badania ogólnego moczu powinno obejmować pobranie pierwszego porannego moczu ze środkowego strumienia, po wcześniejszym dokładnym podmyciu się w okolicy miejsc intymnych (nie stosować środków do higieny intymnej). Dodatkowo istotne jest, by kobiety nie pobierały próbki wcześniej niż 3 dni po zakończeniu menstruacji.
- W przypadku posiewu moczu (zasady pobierania takie same jak przy badaniu ogólnym) próbkę należy pobrać do sterylnego pojemnika zakupionego w laboratorium lub aptece (kubek w woreczku).
- Próbka kału na badania laboratoryjne powinna być wielkości mniej więcej orzecha włoskiego i znajdować się w jednorazowym pojemniku przeznaczonym do badań.
Badania, na które należy zgłosić się na czczo
- Morfologia krwi, OB
- Glukoza, krzywa cukrowa
- Lipidogram (cholesterole, trójglicerydy)
-
Próby wątrobowe
(AIAT, AspAT, ALP, GGTP) - Mocznik, kwas moczowy
- Elektrolity (sód, potas)
-
Parametry układu krzepnięcia
(APTT, PT/INR) - Poziom insuliny, krzywa insulinowa
-
Poziom kortyzolu i prolaktyny
(wykonywać w godzinach 8:00-10:00) - Poziom witamin
- Poziom żelaza, fosforu, magnezu, wapnia
Przydatne informacje
- Bilirubina – podnosi się po spożyciu alkoholu, barbituranach oraz dużych dawkach witaminy C.
- Czas krzepnięcia krwi – wydłuża się po zażyciu salicylanów (np. polopiryny, aspiryny).
- Glukoza (cukier) – jej poziom we krwi obniża się pod wpływem dużych dawek witaminy C, alkoholu, salicylanów, sterydów, kofeiny, papierosów, leków moczopędnych oraz leków psychotropowych.
- Hormony tarczycy – ich poziom może być podwyższony przez preparaty zawierające jod, kortykosteroidy, aspirynę lub polopirynę.
- Kwas moczowy – może być obniżony po spożyciu alkoholu oraz przyjmowaniu antybiotyków.
- Cholesterol – może być podwyższony po tłustym posiłku wieczornym lub obniżony przez alkohol i przyjmowane antybiotyki.
- Magnez – jego stężenie maleje przy nadużywaniu alkoholu, kawy oraz stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych, natomiast wzrasta po dużych dawkach wapnia i witaminy D3 25(OH).
- Potas – jego poziom obniża się po stosowaniu leków moczopędnych.
- Prolaktyna – jej stężenie zwiększa się po spożyciu alkoholu oraz przy regularnym stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych.
- Próby wątrobowe (AlAT, AspAT) – ich wyniki mogą być podwyższone przez leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, sulfonamidy, antybiotyki, sterydy anaboliczne oraz duże dawki witaminy C.
Pamiętaj
Nigdy nie porównuj wyników badań uzyskanych w różnych laboratoriach. Normy i sam wynik mogą się różnić w zależności od wykorzystywanego sprzętu i odczynników do badań w danym laboratorium oraz w zależności od współczynnika błędu powtarzalności. Każde laboratorium indywidualnie ustala swoje normy zgodnie z informacjami dostarczonymi przez producentów odczynników i aparatów.